Ultradźwiękowe przetwarzanie miodu
Miód cieszy się dużym popytem jako żywność i środek leczniczy. Przetwarzanie ultradźwiękowe jest skutecznym sposobem niszczenia niepożądanych składników miodu, takich jak kryształy i komórki drobnoustrojów. Jako nietermiczna technologia przetwarzania ultradźwiękowa dekrystalizacja miodu zapobiega niepożądanemu wzrostowi zawartości HFM, a także zapewnia lepsze zachowanie diastazy, aromatu i smaku.
Zalety ultradźwiękowej dekrystalizacji miodu
Dekrystalizacja ultradźwiękowa jest wydajną alternatywą dla tradycyjnych metod dekrystalizacji miodu przez ogrzewanie. Ultradźwiękowa dekrystalizacja miodu oferuje liczne zalety w porównaniu z konwencjonalną metodą ogrzewania, dzięki czemu ultradźwiękowe przetwarzanie miodu jest lepszą metodą jego upłynniania, dekrystalizacji i stabilizacji:
Dekrystalizacja ultradźwiękowa oferuje szereg zalet i może być dostosowana do wszystkich rodzajów miodu oraz każdej skali produkcji. Sonikatory Hielscher umożliwiają precyzyjną kontrolę i dostosowanie parametrów do takich czynników jak lepkość miodu, wielkość kryształów i standardy jakości. Dzięki temu sonikatory Hielscher zapewniają wysoką skuteczność oraz prostą i bezpieczną obsługę.
Obrazy mikroskopowe miodu po obróbce:
(a) Próbka kontrolna. Przed obróbką miód ma postać sieci kryształów o kształcie igieł. Ciemne okręgi to pęcherzyki powietrza. (b) Próbki poddane obróbce cieplnej w temperaturze 40°C po 20 min obróbki termicznej; (c) próbki poddane obróbce w temperaturze 40°C+ ultradźwiękom po 20 min obróbki.
(Artykuł naukowy i ilustracja: ©Deora et al., 2013)
Ultradźwiękowe przetwarzanie miodu
Sonikacja stanowi nietermiczną alternatywę przetwarzania wielu płynnych produktów spożywczych. Jej moc mechaniczna jest wykorzystywana do łagodnej, a zarazem skutecznej inaktywacji drobnoustrojów i zmniejszania wielkości cząstek. Gdy miód jest poddawany sonikacji, większość komórek drożdży zostaje zniszczona. Komórki drożdży, które przeżyją sonikację, na ogół tracą zdolność do wzrostu. Znacznie zmniejsza to szybkość fermentacji miodu.
Sonikacja również upłynnia miód, eliminując istniejące kryształy i hamując dalszą krystalizację. Pod tym względem jest porównywalna z ogrzewaniem miodu. Upłynnianie wspomagane ultradźwiękami może przebiegać w znacznie niższych temperaturach procesowych, wynoszących ok. 35°C, i może skrócić czas upłynniania do mniej niż 30 sekund. Kai (2000) badał ultradźwiękowe upłynnianie australijskich miodów (Brush box, Stringy bark, Yapunyah i Yellow box). Badania wykazały, że sonikacja z częstotliwością 20kHz całkowicie upłynniła kryształy w miodzie. Próbki poddane obróbce ultradźwiękowej pozostawały w stanie płynnym przez ok. 350 dni (+20% w porównaniu z obróbką cieplną). Dzięki minimalnej ekspozycji na ciepło upłynnianie ultradźwiękowe pozwala lepiej zachować aromat i smak. Próbki poddane sonikacji wykazują jedynie bardzo niewielki wzrost zawartości HMF i niewielki spadek aktywności diastazy. Ponieważ potrzebna jest mniejsza ilość energii cieplnej, zastosowanie ultradźwięków pomaga obniżyć koszty przetwarzania w porównaniu z konwencjonalnym ogrzewaniem i chłodzeniem.
Przemysłowy sonikator UIP6000hdT do upłynniania i stabilizacji mikrobiologicznej miodu.
Badania Kai (2000) wykazały również, że różne rodzaje miodu wymagają różnej intensywności i różnego czasu sonikacji. Z tego względu zalecamy przeprowadzenie prób z użyciem sonikatora stołowego. Wstępne testy należy przeprowadzać w trybie okresowym, natomiast dalsze próby przetwarzania wymagają komory przepływowej do recyrkulacji pod ciśnieniem lub testów w trybie przepływowym.
Co mówią badania o ultradźwiękowej dekrystalizacji miodu
Miód jest przesyconym roztworem glukozy i ma tendencję do samoistnej krystalizacji w temperaturze pokojowej w postaci monohydratu glukozy. Obróbkę cieplną tradycyjnie stosowano do rozpuszczania kryształów monohydratu D-glukozy w miodzie i opóźniania krystalizacji. Jednak podejście to negatywnie wpływa na subtelny smak miodu. Wielu badaczy opisało korzystne zastosowanie ultradźwięków o dużej mocy w przetwarzaniu miodu. Wykazano, że zastosowanie ultradźwięków eliminuje istniejące kryształy, a także opóźnia proces krystalizacji, stanowiąc opłacalną technologię. Analiza procesu krystalizacji sugeruje, że próbki miodu poddane sonikacji pozostawały w stanie płynnym dłużej niż miód poddany obróbce cieplnej. Ponadto nie zaobserwowano istotnego wpływu na parametry jakości miodu, takie jak zawartość wody, przewodność elektryczna czy pH. Badania wykazały, że obróbka ultradźwiękowa na ogół prowadzi do szybszego rozpuszczania kryształów niż obróbka termiczna (np. przy użyciu sondy ultradźwiękowej modelu UP400St o częstotliwości 24 kHz, w obróbce okresowej).
(por. Deora et al., 2013)
Basmacı (2010) porównała sonikację i wysokie ciśnienie hydrostatyczne jako metody upłynniania miodu. Podczas gdy obróbka wysokim ciśnieniem hydrostatycznym okazała się zbyt kosztowna i nieskuteczna, ultradźwięki dały bardzo dobre wyniki. Dlatego sonikację zalecono jako alternatywę dla tradycyjnego termicznego przetwarzania miodu.
Önur et al. (2018) doszli do tego samego wniosku, porównując konwencjonalną obróbkę cieplną w temperaturze 50ºC, upłynnianie ultradźwiękowe i… Zalecają ultradźwiękowe przetwarzanie miodu zamiast obróbki termicznej i ciśnieniowej ze względu na wygodę, krótszy czas przetwarzania i mniejszą utratę jakości.
Sidor et al. (2021) porównali upłynnianie ultradźwiękowe z ogrzewaniem mikrofalowym w celu rozpuszczenia kryształów cukru w miodach lipowych, akacjowych i wielokwiatowych. Główną wadą ogrzewania mikrofalowego były znacznie zwiększone wartości HMF, zmiany aktywności enzymatycznej i duże spadki liczby diastazowej. Natomiast upłynnianie ultradźwiękowe spowodowało jedynie najmniejsze zmiany właściwości miodu, dlatego zespół badawczy jednoznacznie zalecił ultradźwiękowe przetwarzanie miodu w celu opóźnienia procesu krystalizacji.
Sonikacja skraca czas upłynniania miodów w stanie stałym bez pogarszania ich jakości.
Sonikator UIP2000hdT montowany nad zbiornikiem z sonotrodą cascatrode na mobilnym statywie do upłynniania miodu i rozpuszczania cukru w trybie okresowym i przepływowym.
Sonikatory o wysokiej wydajności do dekrystalizacji i stabilizacji miodu
Hielscher Ultrasonics produkuje i dostarcza sonikatory o wysokiej wydajności do przetwarzania płynnych produktów spożywczych, obejmującego upłynnianie miodu, redukcję kryształów (rozpuszczanie cukru, dekrystalizację) i stabilizację mikrobiologiczną. Specjalnie opracowane urządzenia ultradźwiękowe do obróbki miodu umożliwiają równomierne i niezawodne przetwarzanie. Zapewnia to produkcję miodu najwyższej klasy przy zachowaniu standardów jakości. Do obróbki miodu Hielscher Ultrasonics oferuje specjalne sonotrody (sondy ultradźwiękowe), które idealnie nadają się do bardzo równomiernej obróbki lepkich cieczy, takich jak miód.
Poniższa tabela przedstawia przybliżoną wydajność przetwarzania naszych sonikatorów:
| Objętość partii | Natężenie przepływu | Zalecane urządzenia |
|---|---|---|
| 10 do 2000mL | 20 do 400mL/min | UP200Ht, UP400St |
| 0,1 do 20L | 0,2 do 4L/min | UIP2000hdT |
| 10 do 100L | 2 do 10L/min | UIP4000hdT |
| 15 do 150L | 3 do 15L/min | UIP6000hdT |
| nie dotyczy | 10 do 100L/min | UIP16000 |
| nie dotyczy | większe | zespół urządzeń UIP16000 |
Skontaktuj się z nami! / Zapytaj nas!
Projektowanie, produkcja i doradztwo – jakość Made in Germany
Sonikatory Hielscher są znane z najwyższych standardów jakości i projektowania. Solidność i łatwa obsługa umożliwiają sprawną integrację naszych sonikatorów z instalacjami przemysłowymi. Sonikatory Hielscher z łatwością radzą sobie w trudnych warunkach i wymagających środowiskach.
Hielscher Ultrasonics jest firmą z certyfikatem ISO i kładzie szczególny nacisk na sonikatory o wysokiej wydajności, wyposażone w najnowocześniejszą technologię i przyjazne dla użytkownika. Oczywiście sonikatory Hielscher są zgodne z CE i spełniają wymagania UL, CSA i RoHs.
- wysoka wydajność
- najnowocześniejsza technologia
- niezawodność i solidność
- tryb okresowy i przepływowy
- dla dowolnej objętości – od małych partii po duże przepływy na godzinę
- potwierdzone naukowo
- inteligentne oprogramowanie
- proste, liniowe zwiększanie skali
- inteligentne funkcje (np. rejestrowanie danych)
- CIP (mycie na miejscu)
Literatura / Źródła
- Basmacı, İpek (2010): Effect of Ultrasound and High Hydrostatic Pressure (Hhp) on Liquefaction and Quality Parameters of Selected Honey Varieties. Master of Science Thesis, Middle East Technical University, 2010.
- D’Arcy, Bruce R. (2017): High-power Ultrasound to Control of Honey Crystallisation. Rural Industries Research and Development Corporation 2007.
- İpek Önür, N.N. Misra, Francisco J. Barba, Predrag Putnik, Jose M. Lorenzo, Vural Gökmen, Hami Alpas (2018): Effects of ultrasound and high pressure on physicochemical properties and HMF formation in Turkish honey types. Journal of Food Engineering, Volume 219, 2018. 129-136.
- Deora, Navneet S.; Misra, N.N.; Deswal, A.; Mishra, H.N.; Cullen, P.J.; Tiwari, B.K. (2013): Ultrasound for Improved Crystallisation in Food Processing. Food Engineering Reviews, 5(1), 2013. 36-44.
- Sidor, Ewelina; Tomczyk, Monika; Dżugan, Małgorzata (2021): Application Of Ultrasonic Or Microwave Radiation To Delay Crystallization And Liquefy Solid Honey. Journal of Apicultural Science, Volume 65, Issue 2, December 2021.
- Alex Patist, Darren Bates (2008): Ultrasonic innovations in the food industry: From the laboratory to commercial production. Innovative Food Science & Emerging Technologies, Volume 9, Issue 2, 2008. 147-154.
- Subramanian, R., Umesh Hebbar, H., Rastogi, N.K. (2007): Processing of Honey: A Review. in: International Journal of Food Properties 10, 2007. 127-143.
- Kai, S. (2000): Investigation into Ultrasonic Liquefaction of Australian Honeys. The University of Queensland (Australia), Department of Chemical Engineering.
- National Honey Board (2007): Fact Sheets.
Warto wiedzieć
Podstawy przetwarzania miodu
Miód jest produktem o wysokiej lepkości oraz charakterystycznym smaku, aromacie, barwie i konsystencji.
Miód składa się z glukozy, fruktozy, wody, maltozy, triaccharides i innych węglowodanów, sacharozy, składników mineralnych, białek, witamin i enzymów, drożdży i innych drobnoustrojów odpornych na ciepło oraz niewielkich ilości kwasów organicznych (patrz wykres poniżej). Wysoka zawartość tetracyklin, związków fenolowych i nadtlenku wodoru w miodzie nadaje mu właściwości przeciwdrobnoustrojowe.
Enzymy w miodzie
Miód zawiera enzymy trawiące skrobię. Enzymy są wrażliwe na ciepło i dlatego służą jako wskaźnik jakości miodu oraz stopnia jego przetworzenia termicznego. Do głównych enzymów należą inwertaza (α-glukozydaza), diastaza (α-amylaza) i oksydaza glukozowa. Są to enzymy istotne z punktu widzenia odżywiania. Diastaza hydrolizuje węglowodany, ułatwiając ich trawienie. Inwertaza hydrolizuje sacharozę i maltozę do glukozy i fruktozy. Oksydaza glukozowa katalizuje przemianę glukozy prowadzącą do powstania kwasu glukonowego i nadtlenku wodoru. Miód zawiera również katalazę i fosfatazę kwaśną. Aktywność enzymatyczną na ogół mierzy się jako aktywność diastazy i wyraża liczbą diastazową (DN). Normy dotyczące miodu określają minimalną liczbę diastazową wynoszącą 8 w miodzie przetworzonym.
Drożdże i drobnoustroje w miodzie
Pozyskany miód zawiera niepożądane składniki, takie jak drożdże (na ogół osmofilne, tolerujące cukier) i inne drobnoustroje odporne na ciepło. Odpowiadają one za psucie się miodu podczas przechowywania. Duża liczba drożdży prowadzi do szybkiej fermentacji miodu. Szybkość fermentacji miodu jest również skorelowana z zawartością wody/wilgotnością. Zawartość wody wynoszącą 17% uważa się za bezpieczny poziom pozwalający spowolnić aktywność drożdży. Z drugiej strony prawdopodobieństwo krystalizacji wzrasta wraz ze spadkiem zawartości wody. Liczbę drożdży wynoszącą 500cfu/mL lub mniej uznaje się za poziom akceptowalny handlowo.
Krystalizacja / Krupienie miodu
Miód naturalnie krystalizuje, ponieważ jest przesyconym roztworem cukrów, o zawartości cukrów przekraczającej 70% przy zawartości wody wynoszącej około 18%. Glukoza samoistnie wytrąca się ze stanu przesyconego, tracąc wodę podczas przechodzenia do bardziej stabilnego stanu nasyconego monohydratu glukozy. Prowadzi to do powstania dwóch faz – fazy ciekłej na górze i bardziej stałej postaci krystalicznej poniżej. Kryształy tworzą sieć, która unieruchamia inne składniki miodu w zawiesinie, tworząc w ten sposób stan półstały (National Honey Board, 2007). Krystalizacja, czyli krupienie, jest niepożądana, ponieważ stanowi poważny problem w przetwarzaniu i sprzedaży miodu. Krystalizacja ogranicza również wypływ nieprzetworzonego miodu z pojemników magazynowych.
Obróbka cieplna w przetwarzaniu miodu
Po pozyskaniu i filtracji miód poddaje się obróbce termicznej w celu zmniejszenia zawartości wody i zniszczenia drożdży. Ogrzewanie pomaga upłynnić kryształy w miodzie. Chociaż obróbka cieplna może skutecznie ograniczać zmniejszanie zawartości wody, ograniczać i opóźniać krystalizację oraz całkowicie niszczyć komórki drożdży, prowadzi również do pogorszenia jakości produktu. Ogrzewanie znacznie zwiększa zawartość hydroksymetylofurfuralu (HMF). Maksymalna dopuszczalna prawnie zawartość HMF wynosi 40mg/kg. Ponadto ogrzewanie zmniejsza aktywność enzymów (np. diastazy), wpływa na właściwości sensoryczne i zmniejsza świeżość miodu. Obróbka cieplna przyciemnia również naturalną barwę miodu (brązowienie). W szczególności ogrzewanie powyżej 90°C prowadzi do karmelizacji cukru. Ze względu na nierównomierne przekazywanie ciepła i ekspozycję na temperaturę obróbka cieplna nie zapewnia wystarczającego zniszczenia drobnoustrojów odpornych na ciepło.
Ze względu na ograniczenia obróbki cieplnej badania koncentrują się na alternatywach nietermicznych, takich jak promieniowanie mikrofalowe, ogrzewanie podczerwienią, ultrafiltracja i sonikacja. Sonikacja jako obróbka nietermiczna oferuje duże korzyści w porównaniu z alternatywnymi technikami przetwarzania miodu.
Hielscher Ultrasonics produkuje homogenizatory ultradźwiękowe o wysokiej wydajności w rozmiarach od laboratoryjnych do przemysłowych.


